Unieważnienie umowy kredytu ze względu na nienależyte poinformowanie kredytobiorców o ryzyku

Do unieważnienia umów kredytów frankowych dochodzi zazwyczaj z uwagi na zawarte w tychże umowach postanowienia, które pozwalają bankowi na niczym nieograniczone ustalanie kursu waluty, od którego to kursu zależy wysokość zobowiązania, która wpływa finalnie na wysokość raty.

Jak wynika jednak z najnowszego orzecznictwa, sądy nieraz orzekają nieważność umowy ze względu na niedochowanie przez bank obowiązku informacyjnego dotyczącego tego jak w przyszłości mogą się kształtować raty kredytu, ze względu na wzrost kursu franka szwajcarskiego. Banki najczęściej zawierały w umowach jedynie krótkie oświadczenia o ryzyku, jednak nie przedstawiały symulacji, które uzmysłowiłyby kredytobiorcom, na ogół nieposiadającym dostatecznej wiedzy skale ryzyka. Symulacje, które czasami banki przedstawiały klientom zawierały dane dotyczące wahań kursu franka z  okresu maksymalnie dwóch lat przed zawarciem umowy i miały na celu przedstawienie tejże waluty jako stabilnej. Pracownicy banku również najczęściej przekonywali do zawierania umów w rzekomo stabilnej walucie, zwłaszcza że w okresie największej popularności kredytów frankowych wydawały się być one o wiele atrakcyjniejsze niż kredyty w złotówkach, między innymi poprzez mniejszy próg zdolności kredytowej.

Po latach okazało się, że kurs franka znacznie wzrósł co znalazło odzwierciedlenie w wysokości rat frankowiczów. Sądy zaczęły podkreślać, że również niedochowanie obowiązku informacyjnego przez banki może być przesłanką nieważności umowy.

Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia wyroku z 27 listopada 2019 roku (sygn. II CSK 483/18) nie wystarczy wskazanie w umowie, że ryzyko ponosi kredytobiorca oraz odebranie od niego oświadczenia. – Wprowadzenie do umowy kredytowej zawieranej na wiele lat, na nabycie nieruchomości stanowiącej z reguły dorobek życia przeciętnego konsumenta, mechanizmu działania ryzyka kursowego, wymagało szczególnej staranności banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem – tak, by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy.

Taki kierunek orzeczniczy jest oczywiście bardzo korzystny dla frankowiczów. Wydaje się również, że takie orzeczenia wzmocnią świadomość banków o należytym informowaniu swoich klientów w przyszłości.