Projekt tzw. ustawy frankowej

Od kilku tygodni głośnym tematem jest ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego (UD184) – tzw. ustawa frankowa. Projekt ustawy był zapowiadany o wielu miesięcy, a w ostatnim czasie trafił do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów, a treść opublikowano na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Jakie są więc główne założenia ustawy? Jakie znaczenie mogą mieć uwagi przekazane przez Rzecznika Praw Obywatelskich? 

Przede wszystkim celem ustawy jest usprawnienie pracy sądów oraz skrócenie czasu oczekiwania na wydanie rozstrzygnięcia. Aktualny średni czas wydania wyroku to od 1 roku do nawet 5 lat w pierwszej instancji. W uzasadnieniu projektu wskazano na rozwiązania, które mają ułatwić zarówno aspekty proceduralne jak przyczynić się do skrócenia czasu postępowań. 

Ustawa przewiduje m.in: 

• wstrzymanie obowiązku spłaty rat kapitałowo-odsetkowych przez konsumenta z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu bankowi bez konieczności składania wniosku o zabezpieczenie oraz oczekiwania na jego rozpoznanie;
• możliwości częstszego wydawania wyroków na posiedzeniach niejawnych przed sądem I instancji jak i sądem II instancji;
• możliwości przesłuchiwania stron na piśmie bez konieczności ich osobistego stawiennictwa w sądzie; 
• Przyznania uprawnień referendarzom sądowym do wydawania postanowień o umorzeniu postępowań wobec cofnięcia pozwu;
• zniesienie ograniczenia czasowego do możliwości potrącenia wzajemnych wierzytelności.

Powyższe propozycje spowodowały jednak wątpliwości RPO, który podniósł m.in. możliwości naruszenia zasady równości wobec planowanych zmian w zakresie potrącenia wierzytelności. Ponadto wątpliwe pozostaje automatyczne zawieszenie płatności rat kredytu w sytuacji, gdy mimo wszystko konsument wyraża chęć dalszego uiszczania rat a także okres, od którego zawieszenie byłoby skuteczne. Należy wskazać, że dotychczas w niektórych sądach na doręczenie pozwu drugiej stronie należy oczekiwać zgodnie z wpływem pism, a zatem nawet do 1,5 roku. Powyższe spowodowałoby znaczące nierówności oraz dalszy brak pewności co do zawieszenia płatności rat.

Jaki będzie ostateczny kształt ustawy? Czy zawieszenie płatności rat będzie automatyczne? Odpowiedzi na te pytania zapewne poznamy, natomiast trudno sprecyzować czy będą one za tydzień, miesiąc czy rok. Tym bardziej należy pamiętać, że nie jest przesądzone nie tylko to w jakim kształcie ustawa wejdzie w życie, ale też czy w ogóle to nastąpi.