TSUE o kredytach z WIBOR-em: co naprawdę się zmienia dla konsumenta?

Na czym polega problem?

Więk­szość kre­dy­tów hipo­tecz­nych w Pol­sce opie­ra się na zmien­nym opro­cen­to­wa­niu, gdzie bank doli­cza swo­ją mar­żę do war­to­ści wskaź­ni­ka WIBOR (War­saw Inter­bank Offe­red Rate).

Kon­su­men­ci od lat wska­zu­ją, że nie byli odpo­wied­nio informowani:

• jak dzia­ła mecha­nizm WIBOR,
• od cze­go zale­ży jego wysokość,
• jakie ryzy­ko pono­si kredytobiorca.

W ana­li­zo­wa­nej spra­wie klient ban­ku zakwe­stio­no­wał umo­wę, wska­zu­jąc, że brak przej­rzy­stych infor­ma­cji o WIBOR może sta­no­wić nie­uczci­wy waru­nek umow­ny.

Stanowisko TSUE

1. Możliwość badania WIBOR przez sądy

TSUE potwier­dził, że sądy kra­jo­we mogą badać posta­no­wie­nia doty­czą­ce WIBOR
pod kątem przej­rzy­sto­ści i uczci­wo­ści na pod­sta­wie dyrek­ty­wy 93/13/EWG.

Ozna­cza to, że nawet jeśli WIBOR jest powszech­nie sto­so­wa­ny i regu­lo­wa­ny, nadal moż­na oce­niać, czy umo­wa była zro­zu­mia­ła dla konsumenta.

2. Zakres obowiązków informacyjnych banku

Try­bu­nał wska­zał, że bank nie musi przed­sta­wiać peł­nej meto­do­lo­gii wyli­cza­nia WIBOR.

Jed­no­cze­śnie bank powi­nien zapew­nić kon­su­men­to­wi dostęp do infor­ma­cji i nie może
przed­sta­wiać wskaź­ni­ka w spo­sób wpro­wa­dza­ją­cy w błąd lub nieczytelny.

3. WIBOR nie jest z góry nieuczciwy

TSUE nie uznał, że samo zasto­so­wa­nie WIBOR w umo­wie kre­dy­to­wej jest auto­ma­tycz­nie nie­do­zwo­lo­ne.

Każ­da spra­wa wyma­ga indy­wi­du­al­nej oce­ny, w szcze­gól­no­ści pod kątem przej­rzy­sto­ści i zakre­su infor­ma­cji prze­ka­za­nych konsumentowi.

Co to oznacza dla konsumentów?

Większa kontrola nad umową kredytową

Kon­su­men­ci zysku­ją real­ną moż­li­wość kwe­stio­no­wa­nia zapi­sów doty­czą­cych WIBOR,
jeśli bank nie wyja­śnił w spo­sób jasny mecha­ni­zmu opro­cen­to­wa­nia i ryzyka.

Możliwość dochodzenia roszczeń

W przy­pad­ku naru­sze­nia obo­wiąz­ków infor­ma­cyj­nych kon­su­ment może doma­gać się:

• zmia­ny lub usu­nię­cia klauzuli,
• zwro­tu czę­ści świad­czeń (np. odsetek),
• innych rosz­czeń wyni­ka­ją­cych z nie­waż­no­ści lub wadli­wo­ści umowy.

Ochrona przed nieprzejrzystymi zapisami

TSUE potwier­dził, że pod­sta­wą oce­ny umów pozo­sta­je ochro­na kon­su­men­ta przed nie­ja­sny­mi i skom­pli­ko­wa­ny­mi zapi­sa­mi.

Podsumowanie

Wyrok TSUE w spra­wie C‑471/24 sta­no­wi istot­ny krok w kie­run­ku zwięk­sze­nia ochro­ny kre­dy­to­bior­ców w Polsce.

Nie eli­mi­nu­je on WIBOR z obro­tu, ale wyraź­nie wska­zu­je, że spo­sób jego przed­sta­wie­nia w umo­wie może pod­le­gać kon­tro­li i oce­nie sądu.

W prak­ty­ce ozna­cza to więk­sze moż­li­wo­ści docho­dze­nia swo­ich praw przez oso­by, któ­re zawar­ły kre­dy­ty ze zmien­nym oprocentowaniem.

Co dalej?

Jeśli posia­dasz kre­dyt opar­ty na WIBOR i masz wąt­pli­wo­ści co do zapi­sów umo­wy, war­to prze­pro­wa­dzić jej ana­li­zę prawną.

Skon­tak­tuj się z naszą Kan­ce­la­rią, aby oce­nić, czy w Two­im przy­pad­ku ist­nie­ją pod­sta­wy do pod­ję­cia dzia­łań prawnych.