„Znamy już uzasadnienie Uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2022”

Dnia 28 kwietnia 2022 roku Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów podjął uchwałę, zgodnie z którą „Sprzeczne z naturą stosunku prawnego kredytu indeksowanego do waluty obcej są postanowienia, w których 2 kredytodawca jest upoważniony do jednostronnego oznaczenia kursu waluty właściwej do wyliczenia wysokości zobowiązania kredytobiorcy oraz ustalenia wysokości rat kredytu, jeżeli z treści stosunku prawnego nie wynikają obiektywne i weryfikowalne kryteria oznaczenia tego kursu. Postanowienia takie, jeśli spełniają kryteria uznania ich za niedozwolone postanowienia umowne, nie są nieważne, lecz nie wiążą konsumenta w rozumieniu art. 3851 k.c.” 

Od niedawna na stronach Sądu Najwyższego mamy możliwość zapoznania się  
z pisemnym uzasadnieniem niniejszej Uchwały. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienie umowne uzależniające wysokość świadczenia od swobodnego uznania jednej ze stron jest sprzeczne z naturą (właściwością) stosunku prawnego. Warto jednakże wskazać, iż zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu przez Sąd Najwyższy, nawet  
w przypadku uznania umowy za sprzeczną z naturą stosunku prawnego nie ma podstaw do wykluczenia w takim przypadku stosowania przepisów branych pod uwagę względem konsumentów. Sąd Najwyższy argumentuje to pisząc „W poszczególnych przypadkach możliwe jest przyjęcie, że postanowienie zapewniające wierzycielowi swobodę określania wysokości świadczenia drugiej strony przekroczy jedynie granice swobody umów (co może mieć przede wszystkim miejsce w przypadku stosunków innych niż konsumenckie), jak również, że będzie jednocześnie stanowiło niedozwolone postanowienie umowne”. 

W uzasadnieniu Uchwały Sąd Najwyższy odniósł się także do umów zawieranych przez profesjonalne podmioty, wskazując że w obrocie powszechnym lub obustronnie profesjonalnym istnieje możliwość zapewnienia stronie pewnego marginesu uznaniowości  
w oznaczeniu świadczenia, jednakże może być to uznane za niedozwolone postanowienie umowne, jeżeli z tego uznania miałby korzystać przedsiębiorca w relacji z konsumentem. Wskazać jednakże należy, iż uchwała ta nie odnosi się do kredytów zawieranych przez przedsiębiorców ale jedynie konsumentów, a odniesienie się Sądu do powyższej sytuacji stanowi jedynie przykład.